Oproep aan de overheid: maak het funderingsscore / label openbaar en gratis
Sinds 1 april 2026 is funderingsrisico verplicht onderdeel van elk taxatierapport. Een goede stap — in een land waar tussen de 487.000 en 537.000 woningen risico lopen op verzakking, en de schadepost richting tientallen miljarden euro's koerst, is transparantie geen luxe maar bittere noodzaak.
Maar er klopt iets niet aan de manier waarop we dit hebben georganiseerd.
De data is van ons allemaal
De funderingsscore die straks in elk taxatierapport prijkt, wordt gevoed door data uit publieke bronnen: het Kadaster, de BAG, gemeentelijke archieven, de BRO-bodemkaart, AHN-hoogtemetingen, gegevens van waterschappen, woningcorporaties en stichtingen. Met andere woorden: data die met publiek geld is verzameld, beheerd en betaald. Door u en mij.
Vervolgens wordt diezelfde data verzameld in de FunderMaps-database, beheerd vanuit Delft, en doorgeleverd aan taxateurs die het via licenties en abonnementen moeten afnemen om hun werk te kunnen doen. Een werk dat vanaf 1 april 2026 niet meer optioneel is, maar wettelijk verplicht binnen het NRVT/NWWI-kader.
Zie je de cirkel? Publieke data → verplicht onderdeel van taxatie → privaat verdienmodel → kosten betaald door de woningkoper en -eigenaar.
Prima dat een bedrijf geld verdient — maar niet zó
Laat ik er geen misverstand over laten bestaan: ik vind het volstrekt legitiem dat een organisatie geld vraagt voor het ontsluiten, structureren, valideren en visualiseren van data. Dat kost werk, expertise en infrastructuur. Het KCAF en de mensen erachter doen waardevol werk.
Maar er is een wezenlijk verschil tussen:
een bedrijf dat een handige tool bouwt die mensen kunnen afnemen als ze meerwaarde zien, en
een bedrijf dat de exclusieve toegangspoort wordt tot informatie die je wettelijk verplicht moet hebben om een huis te kunnen verkopen, kopen of financieren.
Het tweede is geen ondernemerschap meer. Dat is een door de overheid gecreëerd monopolie op publieke data.
Wat zou er wel moeten gebeuren
De funderingsscore — het ruwe risicocijfer per pand op basis van bouwjaar, bodemtype, maaiveldhoogte en bekende onderzoeksgegevens — hoort gratis en openbaar beschikbaar te zijn. Net zoals iedereen vandaag gratis kan zien wat het bouwjaar is via de BAG-viewer, of wat de WOZ-waarde is via WOZ-waardeloket.nl.
Concreet:
Via de BAG-viewer zou bij elk pand het funderingsrisico-label A t/m E zichtbaar moeten zijn, met de onderbouwing erbij.
Via MijnOverheid zou elke huiseigenaar zijn eigen pandgegevens — inclusief funderingsrisico — moeten kunnen inzien, net zoals je nu je woz-waarde, je perceel en je belastingaanslagen ziet.
Via een open API zou de score beschikbaar moeten zijn voor makelaars, hypotheekadviseurs, gemeenten, journalisten en burgers — zonder licentiekosten.
De ruimte voor commerciële partijen blijft dan ruim genoeg: vervolgonderzoek, QuickScans, herstelbegeleiding, kaartvisualisaties, integraties in software, dashboards voor woningcorporaties en gemeenten. Daar zit de echte toegevoegde waarde, en daar mag prima voor betaald worden.
Wie heeft hier baat bij?
Iedereen, behalve degene die er nu aan verdient.
Kopers kunnen vóór de bezichtiging al inschatten of een woning een funderingsrisico draagt — en niet pas ná het tekenen van de koopakte, wanneer ze juridisch al vastzitten.
Verkopers weten waar ze staan voordat de taxateur hun verkooptraject in de soep gooit.
Eigenaren kunnen tijdig anticiperen, sparen, herstellen of verzekeren.
Hypotheekadviseurs en makelaars kunnen écht hun werk doen in het voortraject, in plaats van brandjes blussen achteraf.
Gemeenten en woningcorporaties krijgen een gelijk speelveld bij het opstellen van wijkaanpakken.
En de overheid? Die voldoet eindelijk aan haar eigen Open Data-belofte uit de Wet hergebruik overheidsinformatie en de Europese Open Data Directive.
De oproep
Aan het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, aan het Ministerie van Economische Zaken, aan de Tweede Kamer en aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten:
Maak het funderingslabel openbaar. Maak het gratis. Maak het toegankelijk via de kanalen waar de burger toch al kijkt.
Niet omdat commerciële partijen geen rol mogen spelen — die rol blijft groot en waardevol. Maar wel omdat publieke data, betaald met publiek geld, voorzien van een wettelijke verplichting, niet thuishoort achter een betaalmuur.
Een huis kopen is voor de meeste Nederlanders de grootste financiële beslissing van hun leven. De informatie die ze nodig hebben om die beslissing verantwoord te nemen, hoort net zo vanzelfsprekend beschikbaar te zijn als het bouwjaar of de WOZ-waarde.
Dat is geen vraag. Dat is een opdracht.